151 yıl önce - 1875 yılı Temmuz'un 22'sinde, dönemin aydınlanma hareketinin önemli temsilcilerinden olan Hasan Bey Zerdabi'nin "Ekinci" gazetesini yayına başlaması ile Azerbaycan milli basınının temeli atılmıştır.

"Ekinci" Azerbaycan dilinde gerçek milli demokratik ve halk basınının ilk temel taşını koymuştur. Sadece 56 sayısı çıkan gazete, halkın aynası olmuş, Azerbaycan gazeteciliğinin bayraktarı haline gelmiştir.

Sonraki yıllarda, önemli aydınlar tarafından yayımlanan "Ziya", "Keşkül", "Şark-Rus", "Irşad", "Molla Nasreddin" gibi gazete ve dergiler "Ekici"nin geleneklerini sürdürmüştür. Bu basın organlarının temel hedefi cehalete, adaletsizliğe karşı mücadele ve eğitimi teşvik etmektir. Zengin ve onurlu bir yoldan yürüyen Azerbaycan basını birkaç aşamadan geçmiştir. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti (AHC) döneminde özgür basının yanı sıra olaylara yeni bir bakış açısının temeli atılmıştır.

Bir sonraki aşama ise AHC'nin Bolşevikler tarafından işgalinden sonraki dönemi kapsamaktadır. 1990'lı yılların ikinci yarısından itibaren Azerbaycan basını yeni bir gelişim aşamasına adım atmıştır. Bu aşama aynı zamanda Azerbaycan devletliliği ve demokratik devlet inşası dönemidir. Bu yeni gelişim döneminin temelini atan ulu önder Haydar Aliyev, her zaman basının topluma etkisini yüksek değerlendirmiş, basın ve söz özgürlüğü, kütle iletişim araçlarının maddi ve teknik altyapısının güçlendirilmesi yönünde ardı ardına tedbirler almıştır. Bağımsızlık döneminde Azerbaycan basını ile ilgili ilk fermanı da Haydar Aliyev imzalamıştır.

Toplamda, ulu önder basının sorunlarının çözümü ile ilgili 10'dan fazla kararnameler ve fermanlar imzalamıştır. 1999 yılında "Kütlevi İletişim Araçları Hakkında" uluslararası standartlara uygun bir yasayı kabul edilmiştir. Haydar Aliyev'in 6 Ağustos 1998 tarihli kararnamesi ile Azerbaycan'da sansür kaldırılmıştır.

Ülkede söz ve basın özgürlüğüne, medyaya en yüksek seviyede dikkat ve özen gösterilmektedir. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, özgür medyayı geliştirmek, basının maddi ve teknik altyapısını güçlendirmek, gazetecilerin sosyal ve ekonomik durumunu iyileştirmek amacıyla önemli kararlar imzalamıştır.

2020 yılının Eylül'ün 27'sinde başlayan 44 günlük Vatan Savaşı'nda Azerbaycan, savaş alanında olduğu gibi, bilgi savaşında da zafer kazanmıştır. Sürekli olarak ülkeye karşı kara kampanya yürüten çevreler bu süreçte de çirkin eylemlerinden vazgeçmemiştir. Ancak buna rağmen, bilgi savaşında da üstünlük, tarihi topraklarını işgalden kurtaran, hak ve adalet uğruna mücadele eden Azerbaycan tarafında olmuştur.

Azerbaycan medyası, bugün bilgi yayımının yanı sıra, milli dayanışmanın, devlet değerlerinin ve tarihi gerçeklerin uluslararası kamuoyuna aktarılmasının önemli bir aracı haline gelmiştir. İşgalden kurtarılan Şuşa, Hankendi, Hocavend, Füzuli, Zengilan, Laçın ve diğer bölgelerden düzenli olarak hazırlanan röportajlar, analitik yazılar ve haberler bunun somut bir örneğidir.